Welke trends en ontwikkelingen zijn in 2023 bepalend voor marktplaatsen en platformen? Volgens Richard Straver, oprichter van OPP blijft de onzekerheid, maar is het ook de start van nieuwe initiatieven waarbij platformen ons in de toekomst kunnen helpen de energiemarkt meer naar onze eigen hand te zetten.

Onzekerheid domineert de markt

Waar in de vorige jaren de coronapandemie ook een stevige stempel drukte op de wereld van marktplaatsen en platformen, zien we dat nu gebeuren met de oorlog in Oekraïne. Het is bizar dat er in deze tijd in Europa op een ouderwetse manier een oorlog wordt gevoerd die we vrijwel live kunnen volgen. Dit heeft ook aanzienlijke impact op het sentiment van consumenten, professionals, bedrijven en uiteraard de beurs en cryptomarkt. Er is angst en onzekerheid over hoe de toekomst eruit gaat zien. Men speelt daarom op safe, risico’s worden vermeden en de hand wordt steeds meer op de knip gehouden.    

De onzekere markt heeft ook impact op investeringen in met name startups en techbedrijven die nieuwe technologieën en toepassingen ontwikkelen voor specifieke markten. Zo geeft het FD aan dat de investeringen in jonge Nederlandse techbedrijven in de afgelopen twee jaar niet zo laag waren als in het vorige kwartaal.

Platformen faciliteren investeringen

Het ontbreken van groeikapitaal via de traditionele kanalen biedt een kans voor platformen die financiering via crowdfunding aanbieden. Neem platformen als Collin Crowdfund, Mogelijk.nl en Dagobert Invest die hiermee een goed alternatief vormen voor bedrijven die geld op willen halen. Wel krijgen crowdfunding-platformen komend jaar te maken met een Europese Verordening. Deze stelt verschillende nieuwe eisen aan de organisatie, waaronder voor het afhandelen van betalingen op het platform.  

Inflatie zorgt voor rem op R&D en focus op duurzaamheid

Tegelijkertijd is er nog een andere ontwikkeling die investeerders stimuleert om hun geld ergens anders onder te brengen dan de bank: de hoge inflatie. Consumenten kunnen minder kopen voor hetzelfde geld en werkgevers worden opgeroepen salarissen te verhogen. Dit betekent dat de operationele kosten van bedrijven stijgen waardoor er op een ander vlak kosten moeten worden bespaard. De makkelijkste besparing posten liggen vaak op marketing en R&D waardoor bedrijven de fout kunnen maken te bezuinigen op innovatie wat hun toekomstige concurrentiepositie in gevaar brengt.

Consumenten reageren op de inflatie door te kijken hoe ze geld kunnen besparen en op een andere manier geld kunnen verdienen. Bij onze partners Marktplaats, eBay Kleinanzeigen en 2dehands.be zien we dat tweedehands een impuls krijgt. Deze beweging wordt nog eens versterkt door een grotere focus op duurzaamheid.  

Nieuw ecosysteem en platformen voor energie

De huidige hoge inflatie wordt grotendeels gedreven door de energieprijzen die worden bepaald door de prijs van gas. Elektriciteit hoeft echter niet per se uit gas te komen, maar kan ook uit andere duurzame bronnen gehaald worden. De koppeling die er nu bestaat en de grote afhankelijkheid van andere landen voor onze gasvoorziening roept om een ander ecosysteem waarin platformen een grote rol kunnen spelen.  

Denk aan onze partner ETPA, een onafhankelijk handelsplatform waar onder toezicht energie gekocht en verkocht kan worden. Een dergelijk platform zou je ook voor consumenten kunnen opzetten waarbij peer-to-peer energiehandel gefaciliteerd kan worden. Denk aan een laadpaal bij een consument die gevoed wordt met zonne-energie waar verschillende auto’s uit de buurt gebruik van kunnen maken. Je ziet dit op grote schaal al gebeuren in de tuinbouw waar de ene tuinder grote systemen heeft om energie op te slaan om vervolgens te delen met collega-tuinders. Zo maak je het systeem dynamischer, kun je de afnemer dichter bij de bron brengen en herleiden waar de energie die wordt verbruikt vandaan komt. Bovendien zijn schokbewegingen die gebeurtenissen als een oorlog met zich meebrengen beter op te vangen. Ik verwacht grote stappen op dit gebied en een versnelling naar duurzamere energie en daarmee efficiëntere maatschappij en democratischer energiemarkt waarbij platformen ons in staat stellen heel lokaal, bij de bron te handelen.

Terug naar normaal

Waar we in de afgelopen jaren grote veranderingen in het consumentengedrag zagen, is de impact van corona sterk afgezwakt en gaan we terug naar het leven pre corona. De heftigheid waarmee mensen online boodschappen deden en vrijwel alles online werd aangeschaft is voorbij. De groei is niet zozeer geïmplodeerd, maar wel gestagneerd. Je ziet dat ook organisaties in de platformwereld pas op de plaats maken en deels afscheid nemen van de medewerkers die in vorige jaren nog massaal werden aangenomen.  

Een belangrijke factor in de dominerende trends voor volgend jaar is of de oorlog snel tot een einde kan worden gebracht. Als dit het geval is, dan zullen we ook het vertrouwen weer zien stijgen en ontstaat er meer ruimte voor nieuwe investeringen en positiviteit. Voor nu is het belangrijk focus te houden op onze vooruitgang en het creëren van een nóg flexibelere maatschappij. Waar paradoxaal genoeg juist de kleinere krachtiger zullen worden - want ook al wordt het tegendeel vaak geroepen - dat is waar platformen en marktplaatsen goed in zijn.